Budżet domu

Budżet domu to plan wydatków prywatnych na ten i na przyszły rok, miesiąc po miesiącu. Znajdziesz go w menu głównym, w pozycji Budżet domu (adres /budget), a także przez kafel na stronie Jednostki → Dom.

Budżet odpowiada na dwa pytania: ile wydajesz w tym miesiącu na każdą pozycję w porównaniu z planem i ile musisz co miesiąc wypłacać z firmy, żeby dom się spinał. To plan i analityka, nie koperty: nie przelewasz pieniędzy do „przegródek” i nie ma limitów dziennych. Wydatki trafiają do pozycji same, po kategorii i jednostce operacji z wyciągu.

Ten miesiąc — pilnowanie wydatków

Na górze ekranu stoi karta Ten miesiąc: ile już wydałeś, z ilu złotych planu i ile procent miesiąca minęło. Pod nią jest lista pozycji, każda z paskiem:

• pasek pokazuje, jaką część planu pozycji już wydałeś, a pionowa kreska — ile miesiąca minęło; gdy pasek wyprzedza kreskę, wydajesz szybciej, niż zakłada plan;
• pod kwotą widzisz zostało … albo +… ponad plan; pozycje ponad plan liczą się na górze karty („2 pozycje ponad plan”);
• wydatek bez planu stoi na liście jako bez planu, żeby nic nie zginęło.

Przykład: 24 października minęło 77% miesiąca. Na jedzenie wydałeś 2 100 zł z 2 400 zł planu (88%) — pasek jest przed kreską: wydajesz szybciej, niż zakłada plan, i na ostatni tydzień zostaje 300 zł.

Jak ułożyć budżet

Pod kartą miesiąca jest tabela planu: wiersze to pozycje, kolumny — miesiące, ostatnia kolumna — cały rok. Nad tabelą wybierasz rok (bieżący albo przyszły) i układ pozycji:

• Kategorie — na co idą pieniądze: jedzenie, mieszkanie, transport. To układ domyślny i najprostszy;
• Jednostki — kto albo co wydaje: Ty, partner, dziecko, mieszkanie, auto (jednostki domu zakładasz w Jednostki → Dom);
• Jednostki i kategorie — oba naraz: jedzenie u każdej osoby osobno.

Układ możesz zmienić w każdej chwili — kwoty przechodzą do nowego układu i suma roku się nie zmienia. Rata kredytu zawsze ma własną pozycję.

Zrzut ekranu

Uzupełnij z historii i serii

Nie musisz wpisywać planu od zera. Przycisk Uzupełnij z historii i serii wypełnia puste miesiące:

1. raty kredytów — rata z jednostki kredytu do miesiąca ostatniej raty;
2. serie cykliczne — abonamenty, czynsz, przedszkole: kwota kolejnego wystąpienia serii w każdym miesiącu, w którym seria wypada;
3. historia — ile wydałeś w tym samym miesiącu w ciągu ostatnich 12 pełnych miesięcy (grudzień z prezentami, wakacje w lipcu).

Wydatek, który jest wystąpieniem serii cyklicznej, nie liczy się drugi raz z historii. Uzupełnianie nigdy nie nadpisuje kwoty, którą już wpisałeś. Miesiące bez historii zostają puste, a komunikat wymienia je z nazwy — wpisz je sam albo poproś Kopilota.

Wpisywanie kwot

Kliknij miesiąc w wierszu i wpisz kwotę; Tab przechodzi do następnego miesiąca, Enter zapisuje, Esc anuluje. Ikona obok nazwy pozycji wpisuje tę samą kwotę co miesiąc do końca roku. Nową pozycję dodasz listą Dodaj kategorię do budżetu pod tabelą. Szare kwoty w minionych miesiącach to wydatki, które już były — planu za przeszłość nie zmieniasz.

Cel wypłaty z firmy

Wiersz Cel wypłaty z firmy na dole tabeli sumuje każdy miesiąc: w minionych miesiącach to, co wydałeś, w bieżących i przyszłych — plan. Tyle musisz wypłacić z firmy, żeby pokryć dom.

Nad tabelą stoi typowa wypłata z firmy — mediana Twoich wypłat z ostatnich miesięcy. Miesiące, w których plan jest wyższy niż typowa wypłata, są podświetlone na bursztynowo i wymienione nad tabelą („plan wyższy w: lip, gru”). To sygnał, że w tym miesiącu trzeba wypłacić więcej albo przesunąć wydatek.

Wspólne koszty — rozdzielnik

Zakupy spożywcze zapisane na grupie Rodzina albo prąd na jednostce Mieszkanie to koszty wspólne. Na stronie grupy karta Wspólne koszty pokazuje, jak dzielą się między członków grupy, i pozwala ustawić wagi:

• waga 1 u wszystkich — po równo (tak jest na start);
• waga 2 — dwa razy większy udział, waga 0 — bez udziału;
• na stronie osoby karta pokazuje jej udział we wspólnych kosztach i sumę razem z jej własnymi wydatkami.

Rozdzielnik dzieli tylko liczby w raportach — operacje zostają przypisane tam, gdzie są. Kredyty, cele i rzeczy z firmy nie biorą udziału w podziale.

Rzecz z firmy — „Płaci firma”

Auto w leasingu firmowym albo telefon na firmę to rzeczy, z których korzysta dom, a za które płaci firma. Załóż je w domu jako Rzecz z firmy (albo ustaw pole Płaci firma przy jednostce domu) i wskaż jednostkę firmy. Strona takiej jednostki pokazuje koszty firmy za wybrany okres z linkiem do jednostki firmowej.

Te koszty zostają kosztami firmy: nie liczą się w wydatkach domu ani w budżecie, więc nic nie jest liczone dwa razy.

Budżet w Kopilocie i w Symulacji

Kopilot w Claude prowadzi budżet rozmową — w Claude jest do tego szablon Budżet domu. Kopilot pokazuje plan i bieżący miesiąc, wpisuje kwoty („jedzenie 2 400 zł co miesiąc”, „wakacje w lipcu 8 000 zł”), uzupełnia plan z historii i serii i mówi, ile wypłacać z firmy. W przeglądzie „finansowej fortecy” plan domu zastępuje średnią z historii przy pytaniu, czy wypłata z firmy pokrywa koszt życia.

Nowa Symulacja bierze wydatki domu z budżetu na najbliższe 12 miesięcy, a kredyty z jednostek kredytów w domu (saldo, oprocentowanie, ostatnia rata). Gdy Kopilot zmieni kredyt w Symulacji, zapisuje nowe saldo, oprocentowanie i datę końca z powrotem w jednostce kredytu.

Plan domu a podatki

Budżet domu jest osobną wersją planu (prywatną). Nie wchodzi do podatków, do prognozy firmy ani do planu firmy w Warsztacie — PIT, ZUS i VAT liczą się wyłącznie z danych firmy.

Dobre praktyki

• Zacznij od kategorii. Układ po jednostkach przydaje się dopiero wtedy, gdy chcesz wiedzieć, ile kosztuje każda osoba albo auto.
• Najpierw seria, potem plan. Czynsz, przedszkole i abonamenty zapisz jako serie cykliczne w Transakcjach — uzupełnianie planu weźmie ich kwoty i miesiące, a pilnowanie miesiąca nie policzy ich dwa razy.
• Przyszły rok planuj w grudniu. Uzupełnij go z historii, a potem popraw miesiące, które będą inne: wakacje, remont, nowy kredyt.
• Patrz na kreskę, nie na sumę. Pozycja w połowie planu w połowie miesiąca jest w porządku; ta sama pozycja trzeciego dnia miesiąca — już nie.