Kategorie

Strona kategorii zbiera wszystkie transakcje z jedną kategorią — razem z jej podkategoriami. Odpowiada na pytania, których lista transakcji sama nie zadaje: ile w tym roku poszło na auto, ile to typowo miesięcznie, czy paliwo kosztuje więcej niż rok temu, u kogo najczęściej tankujesz i jaka część tych wydatków była firmowa.

To ta sama strona co Kontrahenci, tylko patrzy od drugiej strony: kontrahent mówi „komu i na co”, kategoria — „na co i komu”. Obie liczą te same transakcje tak samo, więc kwoty na obu się zgadzają.

Zrzut ekranu

Jak otworzyć stronę kategorii

• Z menu bocznego Transakcji. W sekcji Moduły jest pozycja Kategorie.
• Z listy transakcji. W kolumnie Kategoria obok nazwy jest mała ikona strzałki — otwiera raport tej kategorii. Sama komórka działa jak dotąd: dwuklik (albo Enter, F2, C) wybiera kategorię.
• Ze strony kontrahenta. Kategorie w karcie Na co są klikalne — prowadzą do raportu kategorii ze wszystkimi transakcjami, nie tylko z tym kontrahentem.
• Z palety poleceń. Naciśnij ⌘K (Ctrl+K) i wpisz „Kategorie”.

Lista po lewej to drzewo Twoich kategorii — tych, które mają jakąkolwiek transakcję. Strzałka przy kategorii rozwija jej podkategorie, a kliknięcie w nazwę otwiera raport. Liczba z zieloną strzałką w górę to wpływy, z czerwoną w dół — płatności, razem z podkategoriami. Lista ma wyszukiwarkę. Na telefonie lista jest pierwszym ekranem (podkategorie wcięte pod swoją kategorią), a kategoria otwiera się jako następny.

Zanim wybierzesz kategorię, strona pokazuje dwa rankingi z ostatnich 12 miesięcy: Najwięcej wydane i Najwięcej wpłynęło. Rankingi biorą kategorie najwyższego poziomu (każdą z podkategoriami), więc żadna złotówka nie liczy się dwa razy, a procenty sumują się do całości.

Co liczymy

• Kategoria razem z podkategoriami. Raport „Auto” liczy transakcje z „Auto” i ze wszystkich podkategorii pod nim — „Paliwo”, „Serwis” i dalej w dół. Raport „Paliwo” liczy tylko gałąź „Paliwo”.
• Bez kategorii. Transakcje bez kategorii mają własny raport na końcu listy. Zobaczysz w nim, ile pieniędzy jeszcze nie ma przypisania i od kogo albo do kogo poszły — i od razu je skategoryzujesz.
• Kategoria usunięta w Ustawieniach zostaje na liście, przygaszona, dopóki ma transakcje — usunięcie kategorii nie zmienia transakcji, które już ją mają. Na jej stronie widać plakietkę Usunięta.
• Kategorie systemowe (wspólne dla wszystkich kont, np. podatki) liczą się tak samo jak Twoje — liczą tylko Twoje transakcje.

Przelewy między Twoimi kontami się nie liczą, tak samo jak przyszłe powtórzenia stałych płatności, które aplikacja tylko prognozuje. Transakcja z datą w przyszłości jest na liście jako Zaplanowana, ale do sum i wykresu nie wchodzi, dopóki jej data nie minie.

Raport liczy transakcje z kont. Faktury i ich pozycje mają kategorie po swojej stronie — te znajdziesz w raportach jednostek i w podatkach.

Co pokazuje strona

Liczby na górze

• Wydane i Wpłynęło — sumy od pierwszej transakcji. Po kliknięciu: ile od 1 stycznia i ile w tym samym okresie rok temu.
• Bilans — gdy w kategorii są i wpływy, i płatności.
• Ten rok — od 1 stycznia do dziś, ze zmianą procentową względem tego samego okresu rok temu.
• Transakcji — ile ich było i średnia kwota jednej.
• Średnio / mies. — typowy miesiąc: suma z ostatnich 12 pełnych miesięcy podzielona przez 12. Bieżący miesiąc się nie liczy, bo pół miesiąca zaniżałoby średnią. Kategoria młodsza niż rok liczy średnią z pełnych miesięcy od pierwszego — pod kwotą widać, z ilu.
• Ostatnia — ile dni temu była ostatnia transakcja.

Wykres w czasie

Słupki pokazują płatności i wpływy w każdym okresie — przełącznikiem Rok / Kw. / Mies. zmieniasz okres. Kliknij słupek, a lista transakcji poniżej zawęzi się do tego okresu; ponowne kliknięcie albo krzyżyk na plakietce wraca do pełnej listy.

Podkategorie, Komu i Firma czy prywatnie

Podkategorie dzielą kategorię na jej bezpośrednie podkategorie — każdą z wszystkim, co pod nią — i na Bez podkategorii: transakcje przypisane wprost do kategorii nadrzędnej. Kliknięcie podkategorii otwiera jej raport. Karta pojawia się tylko wtedy, gdy któraś podkategoria ma transakcje.

Komu pokazuje, do kogo poszły pieniądze z tej kategorii — sześciu największych kontrahentów, a reszta jako Pozostali. Kontrahent to ten sam, którego widzisz w kolumnie Kontrahent na liście transakcji: partner z opłaconej faktury, odbiorca albo nazwa z wyciągu. Kliknięcie otwiera jego stronę. W kategorii, w której głównie dostajesz pieniądze, karta nazywa się Od kogo i dzieli wpływy.

Firma czy prywatnie pokazuje, jaka część pieniędzy przeszła przez transakcje firmowe (JDG), a jaka przez prywatne.

Transakcje

Pod spodem są wszystkie transakcje z kategorii, od najnowszej, pogrupowane po miesiącach. Pod opisem każdej widać kontrahenta, a przy kategorii nadrzędnej także podkategorię. Lista słucha wyboru okresu w nagłówku aplikacji, a przycisk Pokaż wszystkie pokazuje całą historię.

Kliknięcie transakcji otwiera to samo okno edycji co w Transakcjach. Gdy zmienisz w nim kategorię, transakcja przejdzie do nowej, a liczby, wykres i drzewo po lewej przeliczą się od razu. Lista pokazuje do 1000 najnowszych transakcji; liczby na górze, wykres i podziały liczą zawsze wszystkie.

Kategorie w Claude

Kopilot w Claude widzi ten sam raport — liczony tymi samymi zapytaniami, więc kwoty w rozmowie i na ekranie są identyczne. Zapytaj np. „ile wydaję miesięcznie na auto?”, „na co poszło najwięcej w tym roku?” albo „kto dostaje najwięcej z kategorii Paliwo?”.

• Całe drzewo. Kopilot dostaje listę kategorii z operacjami, w kolejności drzewa — każdą z podkategoriami — z kwotą wydaną i wpłyniętą w ostatnich 12 miesiącach i datą ostatniej operacji, a na końcu Bez kategorii. Wie, że kwota rodzica zawiera podkategorie, więc nie dodaje ich drugi raz.
• Jedna kategoria. Te same liczby co na górze strony (od początku, od 1 stycznia, ten sam okres rok temu, średnio miesięcznie), ostatnie 12 miesięcy, podkategorie, kontrahenci i podział na firmę i dom.
• Operacje kategorii. Lista operacji w Claude daje się zawęzić do kategorii razem z jej podkategoriami — tych samych, które liczy raport. Z niej Kopilot poprawia kategorię, odbiorcę albo zakres, gdy coś jest źle przypisane.
• Bez kategorii. Raport „Bez kategorii” pokazuje, ile czeka na przypisanie i u kogo, a Kopilot przypisuje kategorię całym grupom operacji jednego odbiorcy naraz.

Dobre praktyki

• Zacznij od „Bez kategorii”. Każda złotówka bez kategorii to dziura w raportach. Otwórz raport, kliknij transakcję i wybierz kategorię. Karta Od kogo / Komu pokaże, którzy kontrahenci zostawiają najwięcej bez kategorii — ustaw im kategorię w Ustawienia → Odbiorcy, a kolejne wyciągi skategoryzują ich same.
• Buduj drzewo od ogółu do szczegółu. Kategoria nadrzędna („Auto”) daje obraz całości, podkategorie („Paliwo”, „Serwis”, „Ubezpieczenie”) — szczegół. Raport nadrzędnej sumuje je za Ciebie, a karta Podkategorie pokaże, co waży najwięcej. Drzewo układasz w Ustawienia → Kategorie (ikona w nagłówku raportu prowadzi prosto tam).
• Patrz na „Średnio / mies.” przy planowaniu. To uczciwszy punkt wyjścia do budżetu niż ostatni miesiąc — jeden drogi serwis nie zawyży planu na cały rok.
• Sprawdzaj „Komu” w dużych kategoriach. Gdy jeden kontrahent bierze połowę kategorii, warto wiedzieć, czy to umowa do renegocjacji, czy abonament, o którym zapomniałeś.